पृथ्वीनारायण शाहयात थुकलं बीगु ज्याझ्वः

पृथ्वीनारायण शाहयात थुकलं बीगु ज्याझ्वः

   ने. स. ११३६ पोहेलाथ्व दुतिया          श्रीकृष्ण महर्जन

गोरखाया जुजु पृथ्वीनारायण शाहं नेपाः एकिकरणया नामय् तत्कालीन अवस्थाय् युध्दया नियमयात तकं उल्लंघन यासें आक्रमण याःगु खँ इतिहासया पानाय् उल्लेख दु । पृथ्वीनारायण शाहया फौजं नेपाः एकिकरणया नामय् नेवाः वस्ती किपुलिइ आक्रमण यानाः त्याकेधुंकाः नं अन च्वंपिं सलंसः मनूतय्‌गु न्हाय् व न्हाय्‌पं ध्यनेगु ज्या याःगु खँ नं थीथी इतिहासकारतय्‌सं उल्लेख यानातःगु दु ।

अबलय् स्वसः व च्यय्‌न्याम्ह किपूमिया न्हाय् व न्हाय्‌पं ध्यन धकाः पृथ्वीनारायण शाहया फौजं किपू त्याकेधुंकाः किपुलिइ थ्यंपिं थीथी मनूतय्‌सं थीथी ग्रन्थय् उल्लेख यानाथकूगु दु । एकिकरणया नामय् आक्रमण यानाः त्याकेधुंकाः नं अन्यायपूर्वक अमानवीय प्रदर्शन याःगुलिं किपूमितय्‌सं पृथ्वीनारायण शाहयात थुकलं बीगु याना वयाच्वंगु दु किपुलिइ ।

kipoo

किपूया चीथुध्वाखां क्वय् अले थौंकन्हय् मंगल स्कूलं च्वय् छगः छ्याकःगु ल्वहं दु । उगु ल्वहं तसकं बांमलाःगु ल्वहं खः । अले पृथ्वीनारायण शाह येँया लायकुलिइ च्वनेधुंकाः किपूमित न्ह्याथाय् वनावःसां पृथ्वीनारायण शाह च्वनाच्वंगु दरवार येँया लाय्‌कूयात स्वयाः व हे छ्याकःगु ल्वहँतय् थुकलं बीगु याना वयाच्वंगु खः ।

थुकथं किपुलिइ पृथ्वीनारायण शाहया फौजं अन्यायपूर्वक एकिकरणया नामय् आक्रमण यानाः त्याकूगुु अले अनं लिपा नं अमानवीय ज्या याःगुलिं उगु ज्याया विरोधय् पृथ्वीनारायण शाहयात थुकलं बीगु ज्या याना वयाच्वंगु खँ किपूमितय्‌सं धायेगु याना वयाच्वंगु दु ।

थुकिं यानाः पृथ्वीनारायण शाहं नेपाः एकिकरण याःगु धकाः शाहकालीन इतिहासय् च्वयातःसां देय्‌या आदिवासि जनजातितय्‌सं धाःसा थ्व ज्यायात थनया फुक्क समुदायया भाषा, संस्कृति नापं परम्परायात विस्थापित यानाः छगू हे जाति व छगू हे भाषा लागू याःगु खः धासें पृथ्वीनारायण शाहं नेपाः एकिकरण याःगु हे मखु धयाच्वंगु दु । उकिं आदिवासि जनजातितय्‌सं पृथ्वीनारायण शाहया बुदिंयात थःपिनिगु नितिं हाकुगु दिं धकाः तायेकाः विरोध याना वयाच्वंगु खः ।

थ्व हे झ्वलय् नेवाः प्रदेशय् आदिवासि जनजाति जागरण अभियानपाखें थौं पुष २७ गते किपुलिइ छगू ज्याझ्वः यायेत्यंगु दु । किपूमित पृथ्वीनारायण शाहया फौजलिसे बहादुरी क्यनाः ल्वाःपिं व पृथ्वीनारायण शाहया फौजयात तःधंगु क्षति याःपिं जूगुलिं थुगुसी किपुलिइ हे छगू ज्याझ्वः यासें आदिवासि जनजातिया हक अधिकारया सः थ्वयेकेत्यंगु खः । किपूया लाय्‌कू अर्थात दरवार स्क्वाएरय् जुइगु उगु ज्याझ्वः लिपा किपूया छ्याकः ल्वहँतय् वनाः पृथ्वीनारायण शाह व वयागु ज्यायात थुकजं बीगु ज्याझ्वः तयार याःगु दु ।
(सन्ध्या टाइम्सपाखें साभार)

 

Views: 34

Comments