झी गद्यगुरु निष्ठानन्द म्हसीके

झी गद्यगुरु निष्ठानन्द म्हसीके

   ने. स. ११३६ थिंलाथ्व तृतीया          बिराजकाजी राजोपाध्याय

नेपालभाषाया प्यंगः थां मध्ये छगः थां खः, निष्ठानन्द बज्राचार्य । वय्‌कः अनुवादक, छम्ह सम्पादक, अले धिसिलाम्ह वक्ता नं खः ।

ने. सं. ९७८स, अबु मुक्तानन्द व मां थकुमतिया कोखं येँया ओमबहाःया नःबहिलिइ बूम्ह वय्‌कःया इहिपाः झिंन्यादँ जक दुबलय् हे जुल । नीदँ दुबलय् ला वय्‌कः निम्ह मचाया अबु जुइधुंकल ।

उथाय् वय्‌कःया मांअबु निम्हं मन्त । अले छेँया दक्वं भाला थम्हं कुब्वी माःबलय् वय्‌कलं ब्यापार यानाः थः व थःगु परीवारया जीवन हनादिल ।

लजगाःया हे झ्वलय् वय्‌कः राइटरया जागीर नयाः बाजुराय् नं झाःगु खनेदु । अले छम्ह साहुया काय्‌यात संस्कृत स्यनेत कलकत्ताय् तकं झाःगु जुयाच्वन ।

तर वय्‌कः धेबाया ल्यू ल्यू ब्वाँय् जूगु गबलें खनेमदु । जिवंकाछि वय्‌कलं थःगु धर्म, भाषाया सेवा याना तुं च्वनादिल । मेपिन्त भिं जुइगु ज्या याना तुं च्वनादिल ।

वय्‌कःया न्हापांम्ह जहान मदयेधुंकाः क्वाःबहाःया पं.जोगपालया म्ह्याय् द्यःमय्‌जुलिसे इहिपा यानादिल ।

 

शिक्षादिक्षा :

वय्‌कःयात न्हापा अध्ययन वा सयेकेसीकेगु वास्ता मदु । छन्हु फुकी दाजु आशामदुं मानहर्षं ‘जिमिसं बाखं कनेगु निष्ठानन्दं सिन्हः तिकेगु अले झी दाजुकिजापिनि नां च्वनीगु’ धयाब्यूबलय् निष्ठानन्दयात नुगलय् थिल व अध्ययन न्ह्याकादिल ।

दक्कले न्हापां वय्‌कलं घण्टाघर पुस्तकालयया पुस्तकालयाध्यक्ष यलया कुलमां पण्डितयाथाय् सारस्वत ब्याकरण अध्ययन यानादिल । मेमेपिं पण्डिततय् थाय् मेमेगु काब्य ग्रन्थ नं ब्वं झाल ।

थम्हं ब्वनागु थः काय् मोहनमानन्दयात ब्वंकाः काय् पासा कयाः बिद्याध्ययन यानादिल । थःगु छेँय् बालं च्वंवःम्ह यलयाम्ह पण्डितयाके काब्य सम्बन्धि थी थी खँत सयेकादिल ।

 

नेपालभाषा साहित्यया गद्यगुरु :

nisthananda-2

वय्‌कःसिबें न्हापा साहित्य धइगु पद्य शैलीं जक च्वइगु खः । तर वय्‌कलं गद्य शैली अर्थात झीसं खँल्हाबल्हा यायेगु भाषं हे साहित्य श्रृजना यायेगु यानादिल ।

वय्‌कःपाखें गद्य शैली बिकास जुइधुंकाः च्वइपिन्त नं अःपुयावन नापं साहित्य ब्वनीपिं वा न्यनीपिन्त नं थम्हं खँल्हाबल्हा यायेगु भाषं हे जुइबलय् थुइकेत नं अःपुल ।

नेपालभाषाया साहित्य ख्यलय् गद्य साहित्यया विकास याःम्ह जुयाः हे वय्कःयात गद्यगुरु धाःगु खः ।

 

अनुवाद व कृति :

थुकथं हे अध्ययन यानावँवं नेपाल सम्बत १०२१ चतुर्मासय् येँया जनबहालय् ललित बिस्तर, भद्रकल्पावदानया बाखँ कनादिल । नेपाल सम्बत १०२६स वय्कलं हानं नःबहिली ललित बिस्तर बाखं कनादिल ।

थी थी थासय् बाखं कनावँवं वय्‌कःया मनय् मनूतय्सं खँ ल्हाइगु भासं हे थुकियात हिले दःसा मनूतय्सं बांलाक थुइ व थुकीया अझ प्रचार जुइ धकाः मती तयाः ललित बिस्तर, भद्रकल्पावदान, स्वयम्भु पुराण, गुणकारण्डब्यूह, आर्य अष्टसहस्रिका, सुचन्द्र गृहस्पति, ताराशतनाम आदियात खँल्हाबल्हाया भाषं हिलाः गद्य शैलीइ अनुबाद यानादिल ।

बौद्ध ग्रन्थ ललितविस्तर वय्‌कःयागु च्वसां ने.सं. १०२९स पिदंगु खः । वयां लिपा बोधिचर्यावतार व आर्यभद्रचरी अनुबाद प्रकाशित यानादीगु खः ।

 

नेपालय् प्रेस दुतहयाः थम्हं हे छापे यानादिल :

वय्‌कलं बाखंत ला अनुबाद यानादिल । तर उगु इलय् नेपालय् सफू छापे यायेत प्रेस मदुनिगु ई । अय्जूगुलिं थःहे कलकत्ताय् झायाः सफू थायेगु सयेकाः, थासा आखः ज्वना वयाः थम्हं हे कम्पोज यानाः, करेक्सन यानाः सफू छापे यानाः नं पिकयादिल ।

 

जीवनया लिपांगु ई :

जीवनया अन्तिम इलय् तकं वय्‌कलं स्वयम्भुया सफूकुथि स्वनाद्यूगु् दु । थुकथं हे बाः वनाच्वंगु वय्कःया जीवन ने.सं. १०५५स लकुंबिना वन ।

अथेसां हरेक गद्य साहित्यय् वय्कः झी दथुइ सदां म्वाना हे च्वनी । नेपालभाषा साहित्य ख्यलं गद्यगुरु निष्ठानन्दयात गबलें ल्वःमंके फइ नं मखु, जि नं मज्यू ।

Views: 27

Comments