धर्मादित्य धर्माचार्य

धर्मादित्य धर्माचार्य

   ने. स. ११३५ कौलागा तृतीया          

नेवाः पत्रकारीताया खँ ल्हायेबलय् ल्वःमंके मज्यूगुया नापं दक्कले न्हापां हे कायेमाःगु नां खः धर्मादित्य धर्माचार्य । नेपालय् दुने राणातय्सं भाषिक दमन यानातःगु इलय्, नेवाः भाषं छुं च्वये हे मदूगु, नेवाः भाषं छुं च्वःसा सर्वस्व हरणतक्क हे यानाबिइगु इलय् हे वय्कलं थः हे प्रकाशक व सम्पादक जुयाः कलकत्तां नेपालभाषाया पत्रिका पिथनादीगु खः । अय्जूगुलिं वय्कःयात दक्कले न्हापांम्ह नेपाल भाषाया पत्रकार खः ।
भाजु धर्मादित्य धर्माचार्यया जन्म नेपाल सम्बत १०२२ वछलाथ्व चतुर्दशिकुन्हु यलया चिकंबहिलिइ जूगु खः । वय्कः बैद्यराज बृषमान व मुनिथकुंया न्याम्ह काय्मध्ये दक्कले चीधिकःम्ह काय् खः । सकसिनं म्हस्यूगु नां धर्मादित्य धर्माचार्य हे खःसां वय्कःया धात्थेंया नां जगतमान शाक्य खः । नेपालय् दुने वय्कलं दरवार हाइस्कुलं शिक्षा कयादिल सा लिपा कलकत्ताय् नं म्यात्रिकुलेशन पास यानादिल । लिपा कलकत्ता युनिभर्सिटिइ हे भर्ना जुयादिल । उग इलय्तक्क वय्कःया परीवार चिकंबहिलिं स्वथ त्वालय् च्वं वयेधुंकल ।
कलकत्ता युनिभर्सिटिइ ब्वनाच्वँच्वं वय्कःया ततःधंपिं आचार्यतलिसे संगत जुल । बिद्वान आचार्यवर्गपिनि पाखें नेपालभाषा व बौद्धधर्म सम्बन्धि खँ न्यनेदयाः वय्कःया नुगलय् थःगु मांभाय् नेपालभाषाप्रति मतिना जायावल व बौद्धधर्मप्रति श्रद्धा जायावल । बिदाया इलय् नेपाः झाःबलय् वय्कलं थी थी देशय् नं बौद्धचित्रत मुंकाः ज्वनाझाल । व हे चित्रया प्रदर्शनी मदु त्वालय् यानादिल । थुकथं यायां थन वय्कलं बौद्ध धर्मया उत्थानया नितिं थी थी ज्यात यानादिल । थुकीया हे झ्वलय् नेपाल सम्बत १०४४ स धमां साहुया छेँय् बुद्धधर्म उद्धार संघ नामं संस्था नं चायेकादिल । लिपा थःगु शिक्षादिक्षाया झ्वलय् वय्कः कलकत्ताय् लिहांझाल । अन थ्यंकाः कलकत्तां हे बुद्धधर्म नामं पत्रिका पिथनादिलल । थुखे नेपालय् राणातय्गुपाखें बौद्धधर्मप्रति राणातय्गु दमन तीब्र जुजुं वन । व हे इलय् वय्कलं कलकत्ताय् च्वनाः नेपाली बुद्धमार्गी संघ चायेकादिल । थुकथं राणातय्गु दमनया बिरुद्ध वय्कलं कलकत्तां हे पलाः न्ह्याकाच्वना दिल सा थुखे नेपालय् नं भाषिक जागरणया हा झं झं फैले जुजुं वन । भाषिक जागरण ब्वलनावना च्वंगु थुगु इलय् धर्माचार्यजुं कलकत्तां थम्हं पिकया च्वंगु पत्रिकाया नां हिलाः प्यंगूगु अंकनिसें बुद्धधर्म व नेपालभाषा नां तयाः पिथनादिल । उगु पत्रिकाय् वय्कलं बुद्ध धर्म सम्बन्धि च्वसुया नापं नेपालभाषा सम्बन्धि थी थी च्वसु, चिनाखँ, चिनाखँ आदि साहित्यिक रचनात पिथनादिल । थुगु हे पत्रिका नेपालभाषाया च्वसु व साहित्यिक रचनात पिथंगु दक्कले न्हापांगु पत्रिका जुल । धर्माचार्यजुं नेपाल सम्बत १०४८ श्रीपञ्चमिया दिं लाकाः कलकत्ताया धर्मराजिक चैत्य बिहारय् नेपालभाषा साहित्यिक मण्डल नं नीस्वनादिल ।
बौद्धधर्म प्रचारया नितिं अले नेपालभाषाया उत्थानया नितिं न्ह्याब्लें न्ह्यचिला हे च्वनादिल । तर वय्कःया थुगु ज्या ला राणातय्त मयया च्वंगु । थुकथं भाषा व धर्मया नितिं सक्रिय जुयाच्वंबलय् वय्कः परीक्षाय् फेल जुल । थ्व हे त्वहलय् वय्कःया प्राप्त जुयाच्वंगु छात्रबृत्ति राणा सरकारं पनाबिल । अय्सां नं वय््कलं थःगु पलाः दिकामदी । धर्मादित्यया पलाः पत्रकारीता ख्यलय् खस भाषं व अंग्रेजी भाषं नं न्ह्याः वन । खस भाषं हिमालय बौद्ध पत्रिका नं पिथना दिल सा मेम्ह छम्ह पासा कयाः अग्रेंजी भाषं बुद्धिस्ट इण्डिया पत्रिका पिथनादिल । कलकत्ता युनिभर्सिटि व पटना युनिभर्सिटिइ नेपालभाषायात नं मान्यता बी माः धकाः नं वय्कलं सः तयादीगु खः ।
उलि जक मखु, दार्जिलिङय् महिला संगठन दयेकाः महिला स्कूल नं चायेका दिल । धर्मया लँपुइ वय्कःया सक्रियता खनाः उगु इलय् वय्कःयात जापानय् जुइत्यंगु वल्र्ड बुद्धिस्ट कन्फरेन्सय् सेक्रेटरी जुयाः ब्वति काःवयेत ३०० यान सहित निमन्त्रणा नं वःगु खः । तर राणा सरकारं वय्कःयात वनेगु उजं मब्यू । कलकत्ता युनिभर्सिटिं स्नातकोत्तरतक्क शिक्षा कयादिल । लिपाः वय्कः नेपाः लिहां झाल । थन उद्योग परीषदया स्थापना नं जुल । अनंलि वय्कलं परीषदय् खरदार जुयाः ज्या यानादिल । वय्कःया अष्टमायालिसे इहिपाः नं जुल । वय्कःया प्यम्ह म्ह्याय् व निम्ह काय् यानाः खुम्ह सन्तान दत ।बिक्रम सम्बत १९९७ य् वय्कःयात जेलय् कुनाबिल । थ्वयांलिपा न्यादँ, खुदँतक्क सामाजिक ज्यां तापात । ई बिनावं लिसे वय्कः म्ह मफया वन । लिपा वनां वय्कःयात पक्षघात तक्क नं जुल । नेपाल सम्बत १०८३ दिल्लागा औंशी सञ्चरवाः कुन्हु वय्कलं थुगु संसार त्याग यानादिल ।
वय्कःया जीवनकालय् वय्कः थी थी सम्मानं सम्मानित जूगु दु । नेपाल सम्बत १०७९स च्वसापासाया बुसादँ कुन्हु वय्कःयात भाषाजवाः उपाधिं सम्मानित याःगु खः । वय्कःयात बौद्ध साहित्य रत्न, सद्धधर्म रत्नाकार, भारत साहित्य रत्न, बैद्य कबिराज, भूषण रत्न आदि सम्मान नं ब्यूगु खः । वय्कलं पिथनादीगु बुद्धधर्म व नेपालभाषा हे नेपालभाषं पिदंगु दक्कले न्हापांगु पत्रिका कथं कया वयाच्वंगु दु । थुगु पत्रिका नेपाल सम्बत १०४५ निसें १०५० तक्कया दुने झिगू अंकतक्क पिकयादिल । तर राणा शासनं क्वत्यलाः न्हंका हे छ्वयेत स्वःगु झीगु मांभाय्यात म्वाकेगु नितिं थुगु झिगू अंकं यक्व हे ज्या यात । थुगु पत्रिकां नेवाः साहित्यकारतय्त थःगु मांभाषं च्वयेत छगू दबू बिल । गुकिं यानाः मांभाय्प्रति नेवाःतय् दथुइ जागरण हे वल । थःगु मांभाय् म्वाका तयेया नितिं नेपालभाषाया दक्कले न्हापांम्ह पत्रकार धर्मादित्य धर्माचार्यं यानादीगु थुगु कुतः झीसं गबलें नं ल्वःमंके मज्यू ।

Views: 15

Comments